โรคหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน เป็นโรคที่กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเนื่องจากมีลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดไปเลี้ยงหัวใจ ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจตายอาจจะเกิดหัวใจวายหรือหัวใจเต้นผิดปกติ โรคหัวใจและหลอดเลือดเป็นสาเหตุการตายอันดับต้นๆของประเทศและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตลอด เนื่องจากชีวิตความเป็นอยู่เช่นการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย การสูบบุหรี่ทำให้โรคนี้พบมากขึ้น โรคหัวใจเป็นโรคใกล้ตัว คุณอาจเป็นคนหนึ่งที่เสี่ยงและเป็นโรคหัวใจหากคุณตั้งอยู่บนความประมาท
กลไกการเกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดของ Unstable Angina หรือ Non STMI จะเป็นแบบหลอดเลือดค่อยๆตีบและมีลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดแต่ไม่ถึงกับตันยังพอมีเลือดไหลไปเลี้ยงกล้ามเนื้อ ส่วนกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันเกิดจากลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดทำให้กล้ามเนื้อตาย เส้นเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจจะมีผนังไม่หนา ผิวหลอดเลือดจะไม่หนา และไม่แข็ง สามารถยืดหยุ่นได้ โรคหลอดเลือดแข็งเกิดจากการที่ผนังหลอดเลือด ได้รับอันตรายจากความดันหรือไขมันทำให้มีการสะสมของไขมัน และแคลเซียมทำให้เกิดคราบหรือที่เรียกว่า Plaque
โรคหลอดเลือดแข็ง และตีบจะเป็นโรคที่ค่อยๆเกิดแรกๆจึงไม่มีอาการอะไร เมื่อมีการพอกของไขมัน แคลเซี่ยมและ Cholesterol ที่ผนังหลอดเลือดมากขึ้นทำให้ขนาดของหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจเล็กลง จะทำให้เลือดไปเลี้ยงหัวใจไม่พอขณะออกกำลังกาย เกิดอาการเจ็บหน้าอกที่เรียกว่า Angina pectoris
plaque ที่ปกคลุมผนังหลอดเลือดเกิดฉีดขาดทำให้ผนังหลอดเลือดชั้น intima เจอกระแสเลือดก็จะเกิดกระบวนการที่จะเกิดลิ่มเลือดโดยขั้นแรกจะมีเกล็ดเลือดมารวมตัวเกาะกันเป็นกลุ่ม หลังจากนั้นจะมีกระบวนการเกิดลิ่มเลือดมาอุดหลอดเลือดแดง หากอุดตันก็จะเกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดชนิด ST Elevation หากอุดหลอดเลือดแต่ไม่ตันก็จะเกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดชนิด Non STEMI
อาการของโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
อาการเจ็บหน้าอกของกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด จะมีอาการเจ็บหน้าอกเวลาออกกำลังกาย โดยมากเจ็บไม่เกิน 10 นาทีพักแล้วจะหาย หากกล้ามเนื้อหัวใจตายจะมีอาการเจ็บหน้าอกขณะพัก เจ็บนาน เจ็บมากจนเหงื่อตก อมยาแล้วไม่หายปวด
ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรคโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
ปัจจัยที่ส่งเสริมทำให้หลอดเลือดแดงตีบ จะเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดได้ง่ายได้แก่ เพศ อายุ โรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง ประวัติครอบครัวสายตรงเป็นโรคหัวใจ ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
ชนิดของกลุ่มกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
หลอดแดงเมื่อมีอายุมากขึ้น และหากมีปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดหลอดเลือดตีบก็จะทำให้เกิดคราบไขมันมาเกาะที่ผนังหลอดเลือดที่เรียกว่า Plaque เมื่อคราบหนาตัวขึ้นก็จะทำให้หลอดเลือดตีบมากขึ้น จนกระทั่งเลือดไปเลี้ยงหัวใจไม่พอในขณะที่ออกกำลังกายจะเกิดอาการเจ็บหน้าอกในขณะออกกำลังกาย พักสักครู่ก็จะหายปวดเรียก Angina pectoris
หากมีภาวะที่ราบ Plaque ฉีกหรือหลุด เกล็ดเลือดก็จะจับกลุ่มเกาะบริเวณที่คราบหลุดทำให้เกิดลิ่มเลือด ซึ่งหากอุดไม่ถึงกับตันก็จะเกิดโรค กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิด Non ST Elevation (NSTEMI ) แต่หากลิ่มเลือดอุดตันก็จะเกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดชนิด ST Elevation (STEMI )
ป้องกันโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
การป้องกันโรคหัวใจแบ่งเป็นสองแบบคือปฐมภูมิ คือป้องกันมิให้เกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดและทุติยภูมิคือการป้องกันการกลับเป็นซ้ำ หลังจากเกิดกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดไปแล้ว หากพบว่ามีปัจจัยเสี่ยงแนะนำว่าให้ปฏิบัติตามเป้าหมายที่แนะนำ การป้องกันโรคย่อมดีกว่าการรักษาเนื่องจากประหยัดค่าใช้จ่าย ผู้ป่วยก็ไม่เกิดความพิการ คุณภาพชีวิตทั้งตัวผู้ป่วยและญาติดีขึ้น เนื่องจากโรคหลอดเลือดหัวใจตีบและโรคอัมพาตมีปัจจัยเสี่ยงใกล้เคียงกันจึงขอกล่าวรวมกัน เนื่องจากโรคหลอดเลือดแดงแข็ง Atherosclerosis เป็นสาเหตุสำคัญของโรคหัวใจและโรคอัมพาต หลอดเลือดแดงแข็งเริ่มเกิดตั้งแต่วัยรุ่นและเกิดอาการหรือเกิดโรคตอนวัยกลางคน ดังนั้นการให้ความรู้และเปลี่ยนพฤติกรรมควรเริ่มตั้งแต่วัยรุ่น
- การป้องกันปฐมภูมิ คือการป้องกันตั้งแต่ยังไม่เกิดโรค
- การป้องกันทุติยภูมิ คือการป้องกันมิให้เกิดโรคซ้ำ การป้องกันปฐมภูมิจะเน้นเรื่องการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมมากกว่าการใช้ยา แต่หากคุณมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจตีบก็จำเป็นต้องใช้ยา สำหรับผู้ที่เกิดโรคแล้วการใช้ยาเพื่อทำให้หลอดเลือดแข็งแรงขึ้น และลดการเกิดหลอดเลือดแข็ง
ศูนย์หัวใจโรงพยาบาลนนทเวท
Thanks to image from http://www.doctorq.ca/images/Womens-heart-attack-symptoms.jpg
http://www.personal.psu.edu/afr3/blogs/siowfa12/heart-attack-420×425.jpg
