ไม่มีดอกไม้งดงามใดซึ่งเกิดมาโดยไม่ต้องผ่านแดดร้อน ดินสกปรก เหงื่อไคลหรือแมลงรบกวน ว่าไปแล้วทำให้นึกถึงตะบองเพชรที่ขึ้นในทะเลทรายกรำแดดมาเป็นชั่วนาตาปียังสามารถออกดอกสีชมพูสวยงามได้ อุปสรรคจะเป็นอุปสรรคได้ต่อเมื่อเราเห็นมันเป็นอุปสรรค
หากคุณจำเรื่องสั้น “พระมหาชนก” ได้ ภาพของบุรุษผวงามผุดผ่องตะเกียกตะกายว่ายข้ามมหาสมุทรด้วยความวิริยะอุตสาหะ หรือยกตัวอย่างใกล้ตัวเราขึ้นมาอีกสักเล็กน้อยคือในชีวิตเราเคยประหลาดใจไหมว่า บางคนประสบเคราะห์กรรมชนิดความวัวไม่ทันหายความควายเข้ามาแทรก บ้างเป็นโรคร้าย แพทย์วินิจฉัยว่าไม่มีทางรอด แต่เขาเหล่านั้นกลับสามารถยืนหยัดต่อสู้จนประสบความสำเร็จในชีวิตหรือมีอายุที่ยืนยาวต่อมาได้ เป็นเพราะหัวใจนักสู้ของเขาเหล่านั้นจึงสามารถเอาชนะความไม่สมประกอบของตน อะไรคือสิ่งที่ทำให้คนเรามีความมานะบากบั่นและมีความตั้งมั่นที่จะฝ่าฟันอุปสรรคต่างๆไปสู่เป้าหมายแห่งความสำเร็จได้ สิ่งนั้นคือกำลังใจของแต่ละคน ทุกคนมีในตนเองเพียงแค่หลายคนอาจจะนึกไม่ถึง
แม้จะเป็นสิ่งที่มองไม่เห็น แต่ทุกคนก็สัมผัสได้ถึงพลังอันสำคัญนี้ การที่คนเราจะเผชิญชีวิตหรือฟันฝ่าอนาคตให้ลุล่วงไปด้วยดีได้นั้นจะต้องมีกำลังถึง 3 ประการด้วยกัน คือ กำลังกาย, กำลังความคิด และกำลังใจ ขยายความได้ว่ากำลังกาย หมายถึง ความเป็นผู้มีอนามัยดี ร่างกายแข็งแรง ซึ่งเป็นความสำคัญเบื้องต้น กำลังความคิดหมายถึงวิชาความรู้และมันสมองที่ดี ประการสุดท้ายกำลังใจหมายถึงสมรรถภาพ(ความสามารถของดวงจิต ที่เป็นเครื่องส่งเสริมและควบคุมให้ทุกสิ่งทุกอย่าง ดำเนินไปโดยเรียบร้อยเหมาะสม
กำลังใจนี้ถือสำคัญที่สุดเพราะมีคำกล่าวที่ว่าจิตเป็นนายกายเป็นบ่าว โดยทั่วไปแล้วกำลังใจของเราสามารถจำแนกออกได้เป็นสองคือ กำลังใจแบบที่เกิดขึ้นเอง มักเกิดในสภาพจิตที่รุนแรงหรือเกิดจากความสะเทือนใจอย่างหนัก มักให้โทษมากกว่าคุณ เนื่องจากเป็นกำลังใจที่เกิดจากอารมณ์ เช่น ความโกรธ ความกลัว ความตกใจ ความเกลียดและความหึงหวง เป็นต้น กำลังใจที่ว่านี้ ท่านว่าเป็นกำลังใจที่โลดโผน เกิดขึ้นชั่วแล่นแล้วก็ดับหายไป เช่น ภริยาบางคนกลัวสามีมากแต่เมื่อถูกทำร้ายมากๆเข้าก็อาจโกรธจนลืมตัวและเกิดกำลังฮึดสู้จนแทงสามีตายได้ หรือในเวลาไฟไหม้ ความตกใจก็สามารถทำให้บางคนยกของหนักได้ ทั้งๆ ที่ยามปกติทำไม่ได้ เป็นต้น กำลังเหล่านี้ถือเป็นรูปแบบหนึ่งของกำลังใจที่เกิดขึ้นในชั่วขณะนั้นซึ่งมักอยู่ไม่นานและไม่ค่อยให้คุณ อีกประการหนึ่งคือกำลังใจแบบที่เราก่อให้เกิดขึ้นหรือสร้างขึ้น เป็นกำลังใจที่ให้คุณและมีความยั่งยืนเพราะเกิดจากดวงจิตที่ตั้งมั่น จะมีชีวิตอย่างเป็นตัวของตัวเอง ไม่ปล่อยไปตามยถากรรม อีกทั้งเป็นเครื่องมือที่จะช่วยแก้ปัญหา ความยากลำบากในชีวิตและยังช่วยเพิ่มพูนกำลังกาย กำลังความคิดอีกด้วย
ตามธรรมดาการที่จะรู้ว่าใครมี กำลังใจหรือไม่ย่อมต้องมีเหตุแสดงให้เห็น เช่น เมื่อเกิดปัญหาชีวิตคนที่มีกำลังใจจะไม่กลัวและพร้อมจะต่อสู้เพื่อให้อุปสรรคเหล่านี้หมดไปหรือสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ โดยไม่ย่อท้อผิดกับคนที่ขาดกำลังใจ มักจะมีอาการตรงข้าม อันเนื่องมาจากเกิดความกลัว ความขลาดที่จะเผชิญปัญหาจึงเกิดวิตกจริตรู้สึกหดหู่ซึมเศร้าอยู่เป็นนิตย์ มองเห็นแต่ปัญหา หาทางออกไม่ได้ อย่างไรก็ดีกำลังใจเป็นสิ่งที่สร้างให้เกิดขึ้นได้และสร้างได้ได้หลายประการ โดยต้องเริ่มจากขจัดความกลัว คนที่มีความกลัวอยู่ในนิสัยหรือที่เรียกว่า “คนขลาด” นั้น ยากที่จะประสบความสำเร็จในชีวิต ซึ่งเป็นภัยร้ายที่ทำลายทั้งสุขภาพ และความคิด ดังนั้น เราจะต้องแก้โดยหัดมองโลกในแง่ดี คิดในทางบวก คิดว่าต้องทำได้เสมอเพราะหากเรามัวแต่กลัวปัญหาอุปสรรคและคิดว่าทำไม่ได้ ก็จะเกิดปริวิตก ทอนกำลังใจตนเอง อีกทั้งจะต้องหาอะไรทำอยู่เสมอ อย่าปล่อยตัวปล่อยใจให้ว่าง ความวิตกก็จะหมดไปเพราะมัวแต่ทำงานไม่มีเวลาไปคิดฟุ้งซ่าน ไร้สาระ
การเป็นตัวของตัวเอง มีความคิดอ่านเป็นของตนในทางที่มีเหตุมีผล มีความถูกต้องเหมาะสม ไม่ยอมให้ใครชักจูงให้ผันผวน ไปจากแนวคิดของตน คนเหล่านี้คือผู้ที่มีกำลังใจแท้ คือ มีกำลังใจที่จะต่อสู้และกำลังใจที่จะหักห้ามตนเอง ไม่ให้ทำผิดจากหลักการที่ตั้งไว้ นอกจากนี้แล้วการสร้างนิสัยสดชื่นก็เป็นสิ่งที่ละเลยไม่ได้ ความสดชื่นเป็นสิ่งที่แสดงออกถึงความสามารถที่จะมีชีวิตอยู่และพร้อมเติบโตก้าวหน้าต่อไป ทำให้ผู้อยู่ใกล้มีความสุขสดชื่นไปด้วย แม้ว่าในความเป็นจริงเราอาจจะมีทุกข์ แต่หากเราเอาแต่โศกเศร้าทุกข์ร้อน นอกจากจะทำให้เรารู้สึกอ่อนแอ ทั้งร่างกายและจิตใจแล้ว ผู้คนก็จะพากันหนีห่าง ดังนั้น เราจึงควรสร้างนิสัยสดชื่นไว้อยู่เสมอ ด้วยการสร้างสิ่งแวดล้อมรอบตัว ให้สดชื่นแจ่มใส เช่น ปลูกไม้ดอกในบ้าน หัดมองโลกในแง่ดีประกอบคุณงามความดีจะทำให้รู้สึกอิ่มเอิบสดชื่นเช่นกัน
Text : Kittisak Kandisakunanont
ข้อมูลบางส่วนจากหนังสือกำลังใจ ผู้แต่ง หลวงวิจิตรวาทการ และกลุ่มประชาสัมพันธ์ สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม
Thanks to images from : http://www.biggestjob.com/wp-content/uploads/2013/01/moral-support.jpg
And http://farm1.static.flickr.com/51/136528266_968ed51b21.jpg
