“ยาขนานที่ดีที่สุดสำหรับเยียวยาจิตใจอันโศกเสร้า และคลายปัญหาที่รุมเร้ามนุษย์ แท้จริงก็คือความเยาว์วัยที่ฝังอยู่ในส่วนลึกที่สุดในจิตใจเรา” แม้ไม่ต้องอาศัยการวิเคราะห์จากนักจิตวิทยาสาขาใดๆ เราก็ตระหนักกันดีว่าวัยเด็กของแต่ละคนนั้นสำคัญและอวลอุ่นไปด้วยไอแห่งความสุขปานใด แต่เวลาที่วิ่งผ่านก็พรากวัยเยาว์ไปจากกายเราจนได้ในที่สุด ไม่ว่ายุคใดสมัยใด เด็กก็เป็นสัญลักษณ์ของความสุข ความบริสุทธิ์และการเริ่มต้น รูปลักษณ์ของเด็กจึงแฝงอยู่ในทุกๆสกุลศิลปะ ซ่อนปรัชญาชีวิตไว้อย่างน่าสนใจ จิตรกรรมหรือประติมากรรมอันเนื่องมาจากคริสตศาสนาคาทอลิก นอกจากเหล่าเทวดาผู้มีนามปัญญัติอย่างแน่นอนในพระคัมภีร์ เช่น อัครเทวดา(Archangel) ทั้ง 7 คือ … Read entire article »

เมื่อก่อนเวลามีคนพูดว่า ‘แต่งงานเพราะเงิน’ คนได้ยินอาจรู้สึกไม่ดีและหากเป็นผู้ที่ถูกพูดถึงก็อาจจะพาลโกรธเคืองเอาได้ง่ายๆ เพราะแต่ไหนแต่ไรมาเราเหมาเอาว่าวลีนี้เป็นวลีเหยียดหยาม ส่อถึงความตระหนี่ เห็นเงินมีค่ากว่าความรัก แต่ยุคสมัยเปลี่ยนไปแล้ว สมัยนี้ใครๆก็เชิดหน้าสู้ทั้งนั้นเวลาพูดถึง’ค่าตัว’ในการแต่งงาน แล้วสินสอด ทองหมั้นมหาศาลก็กลายเป็นเรื่องโจษขานกันนานปียิ่งกว่าความรักสุกงอมของบ่าวสาวเป็นไหนๆ ที่จริงตั้งแต่เริ่มมีการแต่งงานในโลกนี้นั่นแล้ว ที่เราร่วมชีวิตกันโดยมีเงินทองของมีค่าเข้ามาเกี่ยวข้อง สิ่งที่เปลี่ยนไปคือแง่คิดและการยอมรับของพวกเราเองต่างหาก … Read entire article »

แทบจะทุกครั้งที่เกิดความระส่ำระสายขึ้นในบ้านเมือง เรามักได้ยินได้ฟังการถกเถียง ชี้แนะและรณรงค์เรื่องของคุณธรรมกันอยู่เสมอ นัยว่าคุณธรรมสามารถกอบกู้สถานการณ์เลวร้ายทั้งหลายได้ดี ในหนึ่งช่วงชีวิตของคนไทยนั้น เกิดความวุ่นวายขึ้นหลายต่อหลายครั้ง เราจึงเติบโตขึ้นมาท่ามกลางการปลูกฝังและชี้นำแนวทางคุณธรรม แต่คุณสามารถเจาะจงอธิบายได้หรือไม่ว่า คุณธรรมหมายถึงอะไร และประกอบด้วยคุณลักษณะอย่างไรบ้าง น่าแปลกที่ไม่มีคำสอนในศาสนาใดบ่งบอกลักษณะเฉพาะของคุณธรรมเอาไว้เป็นแนวให้เราเลย พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2544 ให้ความหมายของคุณธรรมเอาไว้กว้างๆเพียงว่า “สภาพคุณงามความดี” เท่านั้น ปัญหามีอยู่ว่า ‘ความดี’ เป็นนามธรรมเกินกว่าที่จะใช้ใครหรืออะไรมาชี้วัดได้เที่ยงตรง ดังที่ปราชญ์แห่งพระพุทธศาสนาอย่างพุทธทาสภิกขุเคยกล่าวไว้ว่า “ดีเขากับดีเรา บางครั้งก็คนละดีกัน” … Read entire article »

ไม่ว่าพจนานุกรมหรือบรรดานักวิชาการจะนิยามความหมายของคำว่า ”พัฒนา” ไว้อย่างไรก็ตาม เนื้อแท้ของการพัฒนาก็คือความพยายามต่อเติมให้สิ่งต่างๆดำเนินไปข้างหน้า เติบโตขึ้นเรื่อยๆเพียงเท่านั้น เพราะอย่างนี้การพัฒนาในเกือบทุกบริบทจึงเป็นสิ่งจำเป็นและแผ่ผลให้เกิดเป็นการแข่งขัน กลายเป็นศาสตร์ที่มีการเรียบเรียงและถ่ายทอดต่อๆกันอย่างเป็นล่ำเป็นสัน แต่มีพัฒนากรกี่มากน้อยกันเล่า ที่นอกจากจะไขว่คว้าศึกษากระบวนการพัฒนาแล้ว ยังเฝ้าไคร่ครวญต่อไปจนถึงขั้นว่าจุดสูงสุดของการพัฒนาอยู่ที่ไหน เป็นอย่างไรและเราจะทำอะไรเป็นขั้นต่อไป … Read entire article »

ไม่ว่าจะอยู่ภายใต้การปกครองรูปแบบใด ความไม่พอใจในผู้นำ กบิลเมืองตลอดจนธรรมนูญการปกครองเป็นสิ่งต้องห้าม หากมีผู้หนึ่งผู้ใดอาจหาญแสดงความกระด้างกระเดื่อง รัฐก็มีสิทธิโดยชอบธรรมที่จะปราบปราม ในข้อหา’กบฏ’ หากนำหนังสือประวัติศาสตร์สยามมาพลิกดู จะเห็นว่าขบวนการปฏิเสธอำนาจของรัฐ ที่เรียกว่ากบฏหรือขบถนั้นมีอยู่มากมาย ส่วนหนึ่งอาจเป็นสื่อสะท้อนให้เห็นความล้มเหลวของระบบการปกครองที่ใช้อยู่และตัวของผู้ปกครองเอง ในขณะที่เหตุการณ์กบฏแต่ละครั้งสามารถบ่งบอกสถานะการณ์ทางเศรษฐกิจ, สังคมและวิธีคิดของคนในแต่ยุคได้อย่างมีชีวิตชีวา … Read entire article »

ดิฉันก็ไม่ทราบว่าคุณจะรู้สึกอย่างไรกับคำพูดที่ว่า ‘โลกนี้ดำเนินไปได้ด้วยความลำเอียง’ แต่ยอมรับเถอะค่ะว่า…ไม่ว่าคุณจะเห็นด้วยหรือไม่ ความคิดดังกล่าวก็เป็นสัจธรรมที่เรามิอาจหลีกหนีได้ ความลำเอียงซึ่งมีชื่อจริงอันหรูหราว่า ‘อคติ’ นี้มีอิทธิพลเหนือชีวิตของมนุษย์ทั้งมวล ครอบคลุมทุกสิ่งทุกอย่างที่จิตใจมนุษย์จะเข้าถึง และแทรกซึมอยู่ในทุกอณูของวัฒนธรรม หรือหากจะพูดให้ตรงกับความเป็นจริงมากที่สุดก็ต้องบอกว่า ความลำเอียงนี่เองที่เป็นบ่อเกิดของอารยธรรม ไม่ใช่ความลำเอียงหรอกหรือที่ทำให้มนุษย์พวกหนึ่งกดขี่มนุษย์อีกพวกหนึ่งว่าต่ำต้อย เกิดการแบ่งแยกชนชั้นและเหยียดสีผิว ไม่ใช่อคติหรอกหรือที่ทำให้ประวัติศาสตร์เต็มไปด้วยเล่ห์สลับซับซ้อน และความลำเอียงนี่เองที่เป็นสิ่งตัดสินบทบาทและหน้าที่ของมนุษย์ซึ่งเพศสภาพแตกต่างกัน … Read entire article »

ดิฉันเชื่อว่าไม่มีมนุษย์ผู้เปี่ยมไปด้วยสัมมาสติคนใดกล้าปฏิเสธคุณค่าและความงามของศิลปะได้หรอกนะคะ สุนทรียะของผลงานที่รังสรรค์ขึ้นจากความคิดอันแยบคายของมนุษย์นี้นอกจากประโลมจิตใจมนุษย์ด้วยกันอย่างได้ผลแล้ว ยังสร้างประโยชน์มากมายต่อสังคม จนอาจกล่าวได้ว่า ‘ศิลปะคือเครื่องมือสร้างอารยธรรม’ก็น่าจะไม่ผิดนัก แม้ว่าศิลปะจะสามารถรังสรรค์อารยธรรม สร้างบ้านแปงเมือง ส่อแสดงถึงอิทธิพลและแสนยานุภาพได้แต่โดยส่วนตัวแล้วดิฉันมองว่าศิลปะจะมีคุณค่าได้ก็ต่อเมื่อสามารถสื่อสารกับมนุษย์ได้ หากปฏิสัมพันธ์กับมนุษย์ 1 คน คุณค่าก็เพิ่มมา 1 ขั้น หากเพิ่มเป็นมนุษย์ 100 คนคุณค่าก็ย่อมผันแปรมากขึ้นเป็นร้อยเท่าทวีคูณ หรือจะให้พูดให้ตรงกับใจก็คงต้องพูดว่า “ศิลปะสร้างคน คนสร้างอารยธรรมและอารยธรรมนั่นเองที่สร้างสรรค์ศิลปะ” … Read entire article »

ช่วงนี้หากจะให้ดิฉันบรรยายลักษณะภูมิอากาศของเมืองไทยให้ใครฟัง ก็คงต้องขออนุญาตใช้คำว่า ‘วิปริต’มาประกอบด้วยล่ะค่ะ เพราะวันหนึ่งๆคุณสามารถผจญกับอากาศร้อน,อากาศหนาวและห่าฝนได้ติดๆกันจนแทบจะรักษาสุขภาพไว้ไม่ได้ทีเดียว นี่หากเป็นนกดิฉันก็คงชวนพรรคพวกบินย้ายถิ่นหนีความแปรปรวนไปแล้ว แต่ก็อย่างที่ได้รับทราบจากข่าวสารกันมาบ้างแล้วว่าไม่ว่าบ้านไหนเมืองไหนก็ผจญกับความ’วิปริต’ ของภูมิอากาศและ ‘อะไรๆ’ คล้ายกับบ้านเราเหมือนกัน เพราะฉะนั้นจะย้ายถิ่นไปไหนก็คงหนีไม่พ้นอยู่ดี ไม่ใช่แค่นกหรือสัตว์เดรัจฉานอีกหลายชนิดเท่านั้นนะคะที่ย้ายถิ่นเพื่อหนีอากาศที่ไม่พึงใจ บางครั้งมนุษย์เราเองก็ยอมโยกย้ายที่อาศัยชั่วคราว เมื่อต้องเผชิญกับสภาพแวดล้อมที่โหดร้าย ดังที่เรามักเรียกกันว่า ‘ตากอากาศ’นั่นเอง … Read entire article »

ครั้งหนึ่งดิฉันเคยต้องตอบคำถามน่ารักๆจากเด็กคนหนึ่งว่า “ทำอย่างไรมนุษย์คนหนึ่งถึงจะได้เป็นพระเจ้าแผ่นดิน? ” ซึ่งโดยส่วนตัวคิดว่าเป็นคำถามกลางๆ จะว่าตอบง่ายก็ง่าย จะว่าตอบยากก็ยาก แนวความคิดเรื่องพระมหากษัตรยิ์มีพัฒนาการมาตั้งแต่มนุษย์เริ่มรู้จักรวมกลุ่มอยู่ด้วยกันเป็นสังคม ซึ่งกำหนดย้อนหลังได้คร่าวๆสักเมื่อ 4,500 – 4,000 ปีที่แล้ว ตามธรรมชาตินั้นมนุษย์มีความเป็นปัจเจกอยู่ในกมลสันดาร ต่างก็มีความคิดและแนวทางของตนเอง ครั้งอยู่คนเดียวก็คงไม่เป็นไร แต่การจะต้องมารวมกลุ่มอยู่ด้วยกันจึงเป็นปัญหามาก จึงจำเป็นอยู่เองที่จะต้องมีใครสักคนหนึ่งทำหน้าที่ชี้นำ … Read entire article »

กุมภาพันธ์ 2552 เกิดไฟป่าครั้งรุนแรงที่สุดในรอบร้อยปีทางตอนใต้ของประเทศออสเตรเลีย คร่าชีวิตผู้คนไปกว่า 200 คน ในขณะที่ทางตอนเหนือของประเทศกำลังเผชิญกับอุทกภัยครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ออสเตรเลีย มกราคม 2552 ประชาชนในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ, กรุงปารีสประเทศฝรั่งเศส หรือแม้กระทั่งกรุงวอชิงตัน ดี.ซี เมืองหลวงของสหรัฐอเมริกา ต้องต่อสู้กับหิมะตกครั้งใหญ่ที่หลายคนเพิ่งได้เห็นหิมะตกมากเท่านี้เป็นครั้งแรกในชีวิต การจราจรบนท้องถนนเป็นอัมพาต สนามบินต้องหยุดทำการ ผู้คนวุ่นวายอยู่กับการจัดการหิมะในที่ทางของตน แน่นอนว่ามีคนเพียงพวกเดียวที่สนุกกับห่าหิมะในครั้งนี้ นั่นคือ นักท่องเที่ยว … Read entire article »

ประเด็นที่ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์มากที่สุดในช่วง 1 ปีที่ผ่านมานี้คงหนีไม่พ้นความหายนะทางเศรษฐกิจที่กำลังคืบคลานและกัดกินส่วนต่างๆของโลก เมื่อหลุดเข้าไปอยู่ในวงสนทนาเมื่อใด ประเด็นที่เป็นที่ถกเถียงมากที่สุดก็คงหนีไม่พ้นเกิดขึ้นเพราะใคร ทำไมและอย่างไร บทสรปุหนึ่งสำหรับวิกฤตการณ์นี้ก็คงหนีไม่พ้นความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของโลก ซึ่งทำให้เหตุการณ์ในบ้านเมืองหนึ่งส่งผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ไปสู่อีกบ้านเมืองหนึ่ง ความล้ำหน้าของการเดินทางและการสื่อสารทำให้พรมแดนของโลกถอยร่นไปจนเหลือเพียงเสน้บางๆเพียงเส้นเดียว ทว่าก็เป็นการเปิดทางให้ความยุ่งยาก‘ ร่วมเดินทางไปกับเราด้วย … Read entire article »

คุณสวมเสื้อผ้าสีอะไรไปร่วมงานศพคะ ? แล้วถ้าดิฉันนึกสนุกสวมเสื้อที่ตกแต่งด้วยลวดลายสีเขียว แดงและน้ำเงินระยิบทั้งตัวไปร่วมงานศพ คุณจะว่าอย่างไร ? คุณคิดว่าดิฉันควรสวมเสื้อสีดำไปอวยพรปีใหม่จีนหรือเปล่า? ทำไมเราต้องสนใจและวุ่นวายกับสีสันพวกนี้ด้วย… ในทางวิทยาศาสตร์ แสงประกอบไปด้วยสเปกตรัมทั้ง 7 คือ สีม่วง, คราม, น้ำเงิน, เขียว,เหลือง,แสดและแดง สีเหล่านี้จะตกกระทบวัตถุซึ่งดูดกลืนและสะท้อนสีต่างๆกลับออกมา ทำให้เรามองเห็นสีสันของโลก แต่เมื่ออยู่รวมกันก็จะกลายเป็นสีที่ให้ความสว่างไสว เรียกกันว่า ‘สีขาว’ แต่หากวัตถุใดดูดกลืนแสงทั้ง7ได้เท่าๆกันแล้วจนไม่มีแสงไหนสะท้อนกลับออกมา เราจะเห็นวัตถุนั้นเป็น ‘สีดำ’ … Read entire article »

ดิฉันเป็นหนึ่งในสมาชิกของชมรมคนรักภาพยนตร์แฟนตาซีค่ะ และในกลุ่มพวกเราก็รู้กันดีว่า บทสรุปของความสนุกตื่นเต้นเหนือจินตนาการที่ผ่านมาเมื่อสองชั่วโมงครึ่งที่แล้ว ที่แท้ก็แค่ความฝันของตัวเอกในเรื่องเท่านั้นเอง ซึ่งมักเป็นบทสรุปที่จบในตัวเอง ไม่เหลือช่องว่างให้ผู้ชมช่างสงสัยคนใดเก็บไปคิดต่อเลย ความฝัน(Dream) ช่างมหัศจรรย์เหลือเกินนะคะ ดิฉันเชื่อว่าเราต่างก็มีความฝันที่พิสดารพันลึกไม่แพ้กันสักเท่าไร อยู่ที่ว่าใครจะกล้าขานไขความฝันของตนให้คนอื่นฟังเท่านั้นเอง ว่ากันว่าสิ่งมีชีวิตทั้งหลายมีความฝันเป็นของตัวเอง นักวิทยาศาสตร์ตรวจพบว่าสัตว์กำลังฝันโดยการอ้างอิงจากการเคลื่อนไหวของดวงตาขณะนอนหลับ (Rapid Eye Movement, REM) ซึ่งมีหลักการที่อธิบายง่ายๆก็คือว่าฝันเกิดจากการทำงานของสมอง ซึ่งจะส่งสัญญาณไปกระตุ้นประสาทการรับรู้ต่างๆโดยอัตโนมัติซึ่งไม่มีใครควบคุมได้ ระบบประสาทเหล่านี้จะสั่งการให้ส่วนต่างๆของร่างกายขยับ เช่น ลูกตากลอกไปมาภายใต้เปลือกตาที่ปิดสนิทและอาการละเมอ เป็นต้น … Read entire article »